ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΣΑΛΑΜΙΝΙΟΝ ΑΓΟΣ...

Είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο πώς ο βαθμός του ενδιαφέροντος, της αγάπης και της μέριμνας για τον πολιτιστικό πλούτο και την πολιτιστική κληρονομιά ενός τόπου, περιλαμβάνει την ανάδειξη και την προβολή της μνημειακής του κληρονομιάς, των πνευματικών του παραδόσεων, της τέχνης και όλων όσων συνθέτουν την πολιτισμική του παρακαταθήκη, εκείνων δηλαδή των στοιχείων που συγκροτούν την ιδιαιτερότητα και την φυσιογνωμία του, την πολιτιστική του ταυτότητα, συνυφασμένη με αρχές και αξίες, που διαιωνίζονται στο διηνεκές του χρόνου...
Η Αρχαία Σαλαμίνα, υπήρξε ένα νησί που ανέδειξε τόσο εμπορική/ναυπηγική, όσο και πολιτιστική δραστηριότητα, έμεινε δε γνωστό στην αιωνιότητα από την περίφημη ναυμαχία που έλαβε χώρα στα υδάτινα όριά της...

Αντί όμως να αξιοποιηθεί ο πολιτιστικός της πλούτος και οι φυσικές της ομορφιές, ώστε να δημιουργηθούν οι αναγκαίες υποδομές και, συναρτήσει του γεγονότος ότι απέχει μόλις ένα τέταρτο από το Πέραμα, να αποτελέσει πόλο έλξεως περιηγητών από το εσωτερικό αλλά και από το εξωτερικό, ως σημείο αναφοράς για το φυσικό της κάλλος και την πολιτιστική της δυναμική, έχει στην κυριολεξία εγκαταλειφθεί και εδώ και δεκαετίες, αποτελεί πεδίο ασκήσεως ναυπηγοεπισκευαστικών εργασιών, οι οποίες έχουν αναπτυχθεί επί του αρχαιολογικού εκείνου χώρου, (τύμβος Σαλαμινομάχων και όρμος Αμπελακίων), τον οποίο οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού χαρακτηρίζουν σε έγγραφά τους ως ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Ελληνικής Αρχαιότητας!

Και πώς να μην συμβαίνει αυτό, όταν συντρέχουν μία σειρά από αρνητικά δεδομένα:

- Οι κάτοικοι, στην πλειοψηφία τους, είναι από αδαείς έως αδιάφοροι για την πολιτιστική κληρονομιά του νησιού, συνεπεία μη ενημερώσεώς τους αλλά και λόγω νοοτροπίας.

- Το πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο, καταστρατηγεί την ισχύουσα νομοθεσία, και ιδίως τον Νόμο 3028/2002, που προβλέπει ότι το Υπουργείο Πολιτισμού δικαιούται να αποτρέπει τη λειτουργία επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται επί αρχαιολογικών χώρων, με αποτέλεσμα το αρμόδιο Υπουργείο Πολιτισμού και οι εντεταλμένοι προς τούτο υπηρεσιακοί παράγοντες, να μην ασκούν τα επιβαλλόμενα από τον Νόμο, επιτρέποντας στους φορείς της παρανομίας να οργιάζουν!

Τι να περιμένουμε όμως, όταν:

- ΄Ενας Δήμος, διαχρονικά, δεν καλλιεργεί την πολιτιστική συνείδηση στα παιδιά και στους δημότες γενικότερα με ενημερωτικές/επιμορφωτικές δραστηριότητες, ούτε ασκεί πιέσεις προς το Υπουργείο Πολιτισμού, το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ναυτιλίας, την Περιφέρεια αλλά και προς την Κεντρική Εξουσία για να επικρατήσει το δίκαιο και το νόμιμο...

- Μία δημοτική αρχή που ποιεί την νήσσαν σε όλα για λόγους μικροπολιτικής σκοπιμότητος, που αρκείται στην δημιουργία τετελεσμένων γεγονότων, που δεν επιδίδεται σε καμία κινητοποίηση ούτε φυσικά εξαντλεί τις όποιες δυνατότητες του Δήμου για να θέσει βέτο στα κακώς κείμενα στην Κυνόσουρα και στον όρμο των Αμπελακίων, που βράβευσε τον Πρόεδρο της COSCO στα πρόσφατα Σαλαμίνια (άραγε για ποιο λόγο;), ενώ ισχυριζόταν ότι το επίπεδο του πολιτισμού στη Σαλαμίνα είναι αντίστοιχο της "γιορτής της Σαρδέλας", (τώρα δηλαδή το επίπεδο του πολιτισμού έχει ανυψωθεί στο επίπεδο της...παλαμίδας;), που μιλούσε για αξιοποίηση των αρχαιολογικών χώρων, δίχως όμως να θέτει θέμα ανασκαφών και αναδείξεώς τους και μία υποψήφια δήμαρχος από την άλλη, που στα γραπτά και στους λόγους της αναφέρεται σε "ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων", δίχως να γνωρίζει ούτε που... πέφτει η αρχαία πόλη! (Αναφέρεται σε Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων Τύμβου και Αρχαίας Πόλης Καματερού, ενώ στο Καματερό δεν υπάρχει καμία αρχαία πόλη!). Αλήθεια, ποιά "ενοποίηση" θα γίνει, των χωραφιών; Όταν ούτε ο τύμβος έχει ανασκαφεί, ούτε η αρχαία πόλη που απλώνεται από την πλαγιά της Πούντας μέχρι τον αρχαίο λιμένα στον όρμο των Αμπελακίων και όχι στο Καματερό έχει επίσης ανασκαφεί, αλλά ούτε καν έχουν απαλλοτροιωθεί οι αναγκαίες προς τούτο εκτάσεις γης... Επιπλέον, πρέπει να διασωθούν και να αναδειχθούν τα κατάλοιπα των αρχαίων τειχών που περιτοίχιζαν την πόλη της Σαλαμίνος και την Κυνόσουρα, κατά μήκος του θαλάσσιου όρμου (εν προκειμένω ευρίσκονται πίσω από τις μάνδρες οικοδομών που βρίσκονται στον όρμο του Αμπελακίου, έναντι του κυματοειδούς μνημείου που έχει στηθεί και τα οποία έχουν αφεθεί στην τύχη τους και γίνονται επιχωματώσεις αυθαίρετες από ιδιώτες ώστε να καλυφθούν πλήρως...

Ερείπια αρχαίου οχυρού στις Κολώνες. Τα τείχη του έχουν αποτελέσει τη βάση για παλιά... ταβέρνα και στάβλο!

Όταν υπεκφεύγης να απαντήσεις σε συνεντεύξεις και σε ερωτήματα που σου τίθενται για τα ναυπηγεία, αλλά στην εναρκτήρια ομιλία σου καλείς τον Γ.Γ. Λιμένων Κυριαζόπουλο που τάσσεται αναφανδόν υπέρ των αναπτυξιακών σχεδίων του ΟΛΠ που ενταφιάζουν τη Σαλαμίνα και από κοντά τον βουλευτή-δημοσιογράφο Μαρκόπουλο, αναλόγων αντιλήψεων  και από την άλλη κλείνεις πονηρά το μάτι σε αυτούς που θέλουν απελευθέρωση του αρχαιολογικού χώρου από το άγος των ναυπηγείων; Και πώς θα μπορούσες να λάβεις αλήθεια θέση για τα ναυπηγεία, όταν είσαι σάρκα εκ της σαρκός από το κόμμα που παγίωσε αυτή την απαράδεκτη κατάσταση στον αρχαιολογικό χώρο της Σαλαμίνας αφ΄ ενός (η οικογένεια Διαμαντή, συγγενείς του Αχιλλέα Καραμανλή, πρωτοστατούν) και από την άλλη συγγενεύεις με ιδιοκτήτη ναυπηγείου της περιοχής;

Άπαντες οι διεκδικούντες την δημοτική αρχή, αποφεύγουν να λάβουν επίσημα και δημόσια θέση για την Πολιτιστική Αναγέννηση της Σαλαμίνας, γιατί γνωρίζουν ότι αυτή διέρχεται μέσα από την μετεγκατάσταση των Ναυπηγείων. Και αυτή την τελευταία, τα συμφέροντα την απεύχονται...

Πώς να πραγματωθεί έργο πολιτιστικό, όταν:

- Ουδείς απαιτεί να διεξαχθούν απαλλοτροιώσεις αναγκαστικές και ανασκαφές της αρχαίας πόλεως της Σαλαμίνος, του τύμβου, ανάδειξη και προστασία των αρχαίων τειχών, καταγραφή και προβολή των πολιτιστικών θησαυρών του νησιού;

- Όταν βουλευτής (Δ. Μαρκόπουλος-ΝΔ), έσπευσε ως αυτόκλητος συνήγορος της ΥΠ.ΠΟ. Στ. Μενδώνη, όταν εκείνη ομίλησε προ ολίγων ετών για "φερόμενο τύμβο", να ισχυριστεί ότι "πρόκειται περί παρεξηγήσεως" και ότι η Υπουργός Πολιτισμού "έχει αφιερώσει τη ζωή της στην αρχαιολογία";, δηλώσεις απαράδεκτες και αν μη τι άλλο υποτιμητικές της νοημοσύνης μας;

- Όταν, αντί να επιβληθούν πρόστιμα για περιβαλλοντολογικές καταστροφές όπως και για καταστροφές αρχαιοτήτων στα αδηφάγα ναυπηγεία, απολαμβάνουν προκλητικής ανοχής και στηρίξεως; Που είναι οι αυτεπάγγελτες διώξεις των εισαγγελικών αρχών; Πού είναι οι δρακόντειοι κατά τα άλλα πολεοδομικοί νόμοι να εφαρμοσθούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες; 

Κατάλοιπα των αρχαίων τειχών που περιτοίχιζαν την πόλη της Σαλαμίνος και την Κυνόσουρα, κατά μήκος του θαλάσσιου όρμου (εν προκειμένω ευρίσκονται πίσω από τις μάνδρες οικοδομών που βρίσκονται στον όρμο του Αμπελακίου, έναντι του κυματοειδούς μνημείου που έχει στηθεί. Τα αρχαία τείχη έχουν αφεθεί στην τύχη τους και γίνονται επιχωματώσεις αυθαίρετες από ιδιώτες ώστε να καλυφθούν πλήρως...).

- Όταν δεν ασκούνται πιέσεις προς τα αρμόδια Υπουργεία ώστε να εκπονηθεί σοβαρό σχέδιο μετεγκαταστάσεως των ναυπηγείων, με πλήρη πρόβλεψη των διαδικασιών αλλά και του χρονικού πλαισίου που θα υλοποιηθεί αυτή η διαδικασία; Με επιβολή προστίμων για όσες αυθαιρεσίες και καταστροφές έχουν διαπράξει αλλά και εξασφάλιση επιδοτήσεων για να παρασχεθούν κίνητρα ώστε να επιτευχθεί αυτή η αναγκαία μετεγκατάσταση προκειμένου να αφεθεί ελεύθερο το πεδίο για την διενέργεια ανασκαφών και την περιβαλλοντική ανάπλαση και αποκατάσταση του χώρου;

- Ουδείς ασκεί πολιτική πίεση προς την κεντρική εξουσία και το ΥΠ.ΠΟ. να εφαρμόσει τον νόμο 3028 που είναι "κλειδί" και βάζει τα πάντα στην θέση τους; Και δεν ασκούν πίεση πολιτική, γιατί θα συμπαρασυρθούν και τα εφήμερα πολιτικά ινδάλματά τους, αφού μέσα από την προώθηση της διαδικασίας αυτής, θα πέσουν πολλές μάσκες και θα καταρρεύσουν πολλοί όψιμοι "σαλαμινομάχοι"...

- Όταν κάποιοι επιμένουν να δυιλίζουν τον κώνωπα και να καταπίνουν την κάμηλο, όταν αναλώνονται και εμπλέκονται σε γραφειοκρατικούς λαβυρίνθους και σε δικαστικές δαιδαλώδεις καταστάσεις, των οποίων η έκβαση είναι προδιαγεγραμμένη; (Ουδέποτε καταδικάστηκε ιδιοκτήτης ναυπηγείου είτε για μόλυνση περιβάλλοντος, πούναι διαπιστωμένο, ούτε για καταστροφή αρχαιοτήτων, αν και οδηγήθηκαν πολλάκις στα δικαστήρια, οι υποθέσεις παραγράφονταν με τη μέθοδο των διαδοχικών αναβολών και ετίθεντο στο αρχείο...). Ασχολούνται με έναν χωματόδρομο που κάποιοι μηχανόβιοι χρησιμοποιούν περιστασιακά πλησίον του τύμβου, αλλά δεν τολμούν να ρωτήσουν ευθέως τους πολιτικούς τους μέντορες γιατί το Υπουργείο Πολιτισμού δεν εφαρμόζει τον νόμο 3028 να πάει κάθε κατεργάρης στον πάγκο του; Ασχολούνται με τα αγάλματα τα σύγχρονα αλλά δεν ψελίζουν ούτε κουβέντα για την αναγκαιότητα διενέργειας ανασκαφών... Αρκούνται σε πυροτεχνήματα που είναι εντυπωσιακά πλην εφήμερα και ανούσια και αποφεύγουν επιμελώς να θίξουν την ουσία... Η υποψήφια δήμαρχος, δηλώνουν οι κύκλοι αυτοί, ότι τους "βοηθά", οικονομικά ή με νομική υποστήριξη, έτσι τουλάχιστον δηλώνουν, αλλά η ίδια ούτε επίσημα θέση λαμβάνει στο πρόβλημα των ναυπηγείων και της αναδείξεως του αρχαιολογικού χώρου, ούτε κάνει κάποια σχετική δήλωση. Υποτίθεται, ότι αρκείται στην "χορηγεία" της και εμμένει στην σφιγγοειδή της σιγή... Και ο καθένας, ας καταλάβει ό,τι θέλει... Εμείς, πάντως καταλαβαίνουμε ότι η πρόθεσή της είναι να μην θέλει να αγγίξει "αναμμένα κάρβουνα", ούτε η ίδια, ούτε το κόμμα της...

- Όταν οι περιφερόμενοι επαίτες της ψήφου πολιτικοί σαλτιμπάγκοι σιγοψυθιρίζουν στον κόσμο, σε μία έξαρση κινδυνολογίας, ότι "αν φύγουν τα ναυπηγεία, θα χαθούν θέσεις εργασίας", δίχως όμως να τους λένε ότι εάν αποκατασταθεί ο αρχαιολογικός και ιστορικός χώρος, τα ωφελήματα, ηθικά, αίγλης, αλλά και οικονομικής-τουριστικής αναπτύξεως με πολλούς τρόπους, θάναι υπερπολλαπλάσια για το νησί...

Το νησάκι του Αγίου Γεωργίου (Μεγάλη Φαρμακούσα). Θα μπορούσε να εκχωρηθεί στον Δήμο, αν φυσικά το διεκδικούσε, και να μεταβληθεί σε πολιτιστικό πάρκο...

Αυτό το αίσχος που συμβαίνει στη Σαλαμίνα, πρέπει επιτέλους να τελειώσει. Αλλά για να λάβει τέλος, προϋπόθεση είναι να λάβουν θέση και ο κόσμος και να πιέσει τις αρχές, και οι αρχαιολόγοι, ώστε να δημιουργηθεί μία δυναμική η οποία δεν μπορεί πλέον να αποτραπεί...

Τον Νοέμβριο του 2022 κυκλοφόρησα και παρουσίασα στην Σαλαμίνα το βιβλίο μου "Η Μυστική Σαλαμίνα" το οποίο είναι το μοναδικό που κυκλοφορεί για το θέμα αυτή τη στιγμή στο νησί, παρουσιάζοντας πτυχές του άγνωστου και γνωστού πολιτιστικού και αρχαιολογικού πλούτου του νησιού. Διαπίστωσα την πλήρη αδιαφορία των αρχών και θεσμικών παραγόντων (ένιοι αρκέστηκαν να παραστούν στην εκδήλωση της βιβλιοπαρουσιάσεως για τα... μάτια του κόσμου) και ως εκεί ήταν... Και διερωτώμαι, όχι επειδή το βιβλίο είναι δικό μου, αλλά για το γεγονός ότι είναι το μόνο που κυκλοφορεί στο νησί, γιατί αυτή η "συνωμοσία σιωπής"; Μήπως γιατί αυτή η στάση τους υποδηλώνει απλά και τον βαθμό "ενδιαφέροντός" τους για τον πολιτισμό που θάβεται στη Σαλαμίνα; Προφανέστατα ναι...΄

Aυτή είναι η σκληρή και αδυσώπητη πραγματικότητα και προτού εξαντλήσουμε την κριτική και την πολεμική μας στο "διεφθαρμένο κράτος που αδιαφορεί" (και σαφώς περί αυτού πρόκειται, ουδείς αντιλέγει), ας εξαντλήσουμε προηγουμένως την πίεσή μας και την κριτική μας στους τοπικούς παράγοντες που εν πολλοίς, παραμένουν για λόγους μικροπολιτικής σκοπιμότητος, συμπαθειών κλπ στο απυρόβλητο και ξαφνικά αναμένουμε να γίνουν "θαύματα" από το πουθενά! ΄Ανευ ενεργοποιήσεως και άνευ υπερασπίσεως των παραδόσεων, δεν μπορούμε να περιμένουμε να αλλάξουν την κατάσταση "από μηχανής Θεοί"!

Πριν από ένα μήνα π.χ. είχα εκδηλώσει την πρόθεση να πραγματοποιηθεί διανομή προκηρύξεων για το θέμα των ναυπηγείων στη Σαλαμίνα και υποψήφια δημοτική σύμβουλος, η οποία είναι, λεκτικά, καταπέλτης κατά αυτών, μου δήλωσε ότι... φοβάται να συμμετάσχει! Σεβαστό αυτό, πλην όταν ο φόβος κυριαρχεί ή προτάσσονται άλλες προτεραιότητες, δεν μπορούμε να προσδοκούμε αποτελέσματα... Όπως αναφέρει και το άσμα "για να γυρίσει ο ήλιος, θέλει δουλειά πολύ...".

Επαφίεται στην κρίση και στην νοημοσύνη όσων πολιτών ενδιαφέρονται πραγματικά για το παρόν αλλά κυρίως για το μέλλον αυτού του τόπου, να μην ενδώσουν στα κελεύσματα των σειρήνων της κομματοκρατίας και της διαφθοράς, άλλωστε τα πεπραγμένα τους είναι γνωστά όπως και τα γεγονός ότι αποκαλούν κομματικά "εξαπτέρυγα" και να αναπτύξουν δικές τους πρωτοβουλίες, ενεργοποιούμενοι όπως οφείλουν να πράξουν ως αληθινοί, ενεργοί πολίτες και όχι παθητικοποιημένοι ψηφοφόροι. Ειδάλλως, είναι άξιοι της τύχης τους και καλώς είναι, όμως το νησί και η βαρειά κληρονομιά που φέρει, δεν φταίει να υφίσταται παραγκωνισμό και καταστροφή υπαιτιότητι των δικών τους, σαθρών, επιλογών...

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Βάση πύργου κλασικής περιόδου σε λόφο των Περιστεριών... Και πόσα άλλα που αναμένουν ανάδειξη, συντήρηση, αποκατάσταση...